U of zich?

u of zich

Wanneer gebruik je u en zich als wederkerend voornaamwoord bij de u-vorm?

Bij de u-vorm van wederkerende werkwoorden zijn er twee mogelijkheden voor het wederkerend voornaamwoord: u en zich. Welke vorm je gebruikt, hangt af van de rest van de zin. In veel gevallen is er geen duidelijke voorkeur.

  • U kunt u / zich vanaf 1 april voor het congres aanmelden.
  • U kunt u / zich in de kleedkamers omkleden.

Er zijn ook gevallen waarin er maar één mogelijkheid is, of waar tenminste een sterke voorkeur is voor een van beide vormen.

Bij de gebiedende wijs gebruik je altijd u.

  • Meld u bij de balie.
  • Vergis u niet!

Als het persoonlijk en wederkerend voornaamwoord direct na elkaar staan, is er een voorkeur voor zich (of zichzelf) als wederkerend voornaamwoord.

  • Heeft / hebt u zich al aangemeld voor het congres?
  • Dat herinnert u zich verkeerd.
  • ‘s Ochtends bekijkt u zichzelf tevreden in de spiegel.

Tot slot is er een voorkeur voor u in combinatie met u heeft, bij u hebt ligt zich meer voor de hand.

  • U heeft u aangemeld voor het congres.
  • U hebt zich aangemeld voor het congres.
  • U heeft u dat verkeerd herinnerd.
  • U hebt zich dat verkeerd herinnerd.

Oefenen in de les

Je kunt ervoor kiezen om in het begin maar één van beide vormen aan te leren (dan zou ik kiezen voor zich), maar het is maar de vraag of je je cursisten daar op langere termijn echt een dienst mee bewijst. Daarbij is dit niet heel lastig om aan te leren (de grootste moeilijkheid zit meestal in het onthouden van de wederkerende werkwoorden op zichzelf). Zorg er dus eerst voor dat cursisten de wederkerende werkwoorden goed begrijpen, en vergeet bij oefeningen de u-vorm niet. Als je er apart mee wilt oefenen kun je bijvoorbeeld expliciet oefeningen gebruiken om de gebiedende wijs te oefenen. Ook kun je vragen of zinnen met inversie oefenen, waarin beide voornaamwoorden vaak direct na elkaar staan. Cursisten vinden het vaak heel logisch dat je dan niet twee keer u zegt.

De variatie met hebt en heeft is lastiger; de combinaties u heeft u en u hebt zich komen in praktijk namelijk wel degelijk voor, al vindt niet iedereen ze even correct. Voor verreweg de meeste cursisten is dit onderscheid dan ook niet erg relevant. Pas op de allerhoogste niveaus zou je het verschil kunnen bespreken.

Meer taal?

De nieuwsbrief voor NT2-docenten verschijnt elke week: zo krijg je elke week een nieuwe lestip! In de maandelijkse nieuwsbrief van AV Taaltraining lees je alles over mijn andere activiteiten.

Naam(Vereist)
Welke nieuwsbrieven wil je krijgen?(Vereist)
Algemene Voorwaarden en Privacybeleid(Vereist)
Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.